Ormiańska pisownia cz. I

Przeklejka (z pewnymi przeróbkami) dwóch tekstów ze starego bloga…

W polskojęzycznym Internecie brak jest – tak sądzę – informacji o języku ormiańskim (a raczej językach ormiańskich – patrz niżej). Nie jest to może luka szczególnie widoczna, ale mnie wadzi. A skoro wadzi, i skoro sam ormiańskiego się uczę, to dlaczego miałbym nie podjąć próby zmiany zastanego stanu rzeczy?

Początek tej próby jest tu właśnie, w tym wpisie. Czy będzie ciąg dalszy? Zobaczymy, zbyt wielkich nadziei nie robiąc. Do rzeczy.

Współcześnie mamy do czynienia z dwoma literackimi językami ormiańskimi, dzielącymi wspólną historię, ale jednocześnie znacznie różniącymi się na każdym poziomie (fonetyka, gramatyka, słownictwo). Więcej o tych różnicach kiedy indziej. Zachodnioormiański był tradycyjnie używany przez ormiańską społeczność Turcji, a po jej zagładzie i exodusie jest językiem diaspory ormiańskiej w USA, Francji, Libanie, Syrii i wielu innych krajach. Dialektami bliskimi zachodnioormiańskiemu mówi się też w północno-zachodniej Armenii (okolice Giumri) Drugi z języków ormiańskich – wschodnioormiański – jest językiem urzędowym Republiki Armenii, a używa go też diaspora ormiańska w Iranie, Indiach, Rosji i innych republikach poradzieckich oraz osoby, które w ostatnim dwudziestoleciu z tych miejsc wyemigrowały na Zachód. W tym momencie szczególnie interesuje nas , że to wschodnioormiańskiego się uczę, i to o wschodnioormiańskim zamierzam tu pisać.

Zacznę od stopniowego zapoznawania z alfabetem i wymową, potem przyjdzie czas na równolegle wprowadzanie teorii (gramatyki) i praktyki (rozmówek). Materiały z bloga, po sklejeniu i uładzeniu będą umieszczone na mojej stronie internetowej, na której znajdzie się też mały słowniczek.

Na początek głoski, których wymowa nie powinna Polakowi stwarzać problemów:

Samogłoski:

Աա – a
Իի – i
ՈՒ ու – u
Էէ – e (występuje wyłącznie na początku wyrazu i w wyrazach złożonych)
Եե – je (na początku wyrazu i po samogłosce) lub e  (po spółgłosce)
Օօ – o (występuje wyłącznie na początku wyrazu i w wyrazach złożonych)
Ոո – wo (na początku wyrazu) lub o (w środku wyrazu)
և – jew (na początku wyrazu) lub ew (w środku wyrazu)
Ըը – y (krótka, neutralna samogłoska, pośrednia między polskim y a e; w środku wyrazu przeważnie niezapisywana)

Spółgłoski nie budzące trudności

Բբ – b (w środku wyrazu czasem ph – patrz następne odcinki)
Դդ – d (w środku wyrazu czasem th – patrz następne odcinki)
Գգ – g (w środku wyrazu czasem kh – patrz następne odcinki)
Ցց – c
Ձձ – dz (w środku wyrazu czasem c)
Չչ – cz
Ջջ – dż (w środku wyrazu czasem cz)
Ֆֆ – f
Վվ – w
Սս – s
Զզ – z
Շշ – sz
Ժժ – ż
Խխ – ch (bardziej chrapliwe niż w polskim)
Հհ – h (jak angielskie bądź niemieckie h)
Մմ – m
Նն – n
Յյ  – j

W następnym odcinku, który – mam nadzieję – już wkrótce, nie będzie już tak łatwo, bowiem zajmiemy się głoskami, których w polskim nie ma, i których odróżnienie ze słuchu może być trudne.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: