Category Archives: perskie-wyrażenia

Taking the bus no.11 / Autobusem nr 11

Recently I came across a cute Persian colloquial expression I had never heard before:

رفتن با اتوبوس خط١١  [raftan bā otubus-e xatt-e yāzdah] ‘going somewhere on the bus no. 11’

This, a cookie to everyone who guessed, means ‘to go by foot’ as the number ١١ looks quite similar to a pair of legs. Somehow I liked it, probably because that bus line is my favorite way of getting to know Tehran.

Oh, and I nearly forgot: اتوبوس [otubus] ‘bus’ on its own means ‘someone or something smelling very bad’

 

***

Trafiłem niedawno na urocze perskie wyrażenie, którego nie znałem wcześniej:

رفتن با اتوبوس خط١١  [raftan bā otubus-e chatt-e jāzdah] ‘jechać autobusem linii jedenaście’

Znaczy to – brawa dla tych, co zgadli – tyle co ‘iść pieszo’, bo perska jedenastka czyli ١١ jakby i wygląda jak para nóg, nie? Jakoś mnie rozbawiło to powiedzenie, pewnie dlatego, że właśnie ta linia jest moim ulubionym sposobem zwiedzania Teheranu.

Aha, prawie zapomniałem: اتوبوس [otubus] ‘autobus’ w użyciu samodzielnym znaczy ‘coś lub ktoś pachnący bardzo brzydko’

Advertisements

Co z tym okiem?

I znów czas na rozwiązanie zagadki. چشم [czaszm] ‘oko!’ znaczy po persku tyle, co ‘tak jest!’, ‘zrozumiałem!’, ‘tak zrobię!’. Zanika zwyczaj kładzenia palców na górnej powiece podczas przyjmowania czyjegoś polecenia czy rady, ale kiedyś był on powszechny. I gest i słowo mają więc oznaczać “mam na oku [na uwadze] pańskie słowa”, podkreślać, że rozmówca nie będzie ignorowany.

Ciekawe, że kiedy wyraz چشم ‘oko’ jest używany w swoim podstawowym znaczeniu (tj. ‘narząd wzroku’) wymawiany jest najczęściej [czeszm] bądź nawet [czesz]. Starszą wymowę [czaszm] w tym znaczeniu spotyka się bardzo rzadko, ale w znaczeniu ‘tak jest!’ spotyka się wyłącznie ją.

Pozostańmy przy oczach na chwilę – cóż znaczyć może قدمتان روی چشم “Pana/Pani/Państwa krok na [moim] oku” ?

Oko!

Najpierw rozwiązanie poprzedniej zagadki (która chyba nikogo nie zainteresowała) – کور خوندی [kur chundi] – ‘Ślepoś czytał’ znaczy mniej więcej ‘przeliczyłeś się’. A dokładniej: założyłeś coś bez liczenia się z faktami. W wielu sportach zespołowych mówi się o ‘zagraniu na pamięć’, perskie ‘ślepe czytanie’ to chyba coś podobnego.

A teraz ostatnia szansa – w jakich okolicznościach po persku mówi się ‘oko!’ چشم [czaszm]? Jeśli nie będzie prób rozwiązania, nie będzie też następnych zagadek.

A w ogóle to mam masę pomysłów na nowe teksty, tyle że brak mi czasu by którykolwiek dosmażyć i dopracować.

Ślepoś czytał!

Poprzednia zagadka (“Pustego nie pakuj!” – patrz komentarze) już rozwiązana, czas na nową:

Cóż może znaczyć po persku zwrot کور خوندی [kur chundi], dosłownie “ślepo (prze)czytałeś”?

Pustego nie pakuj!

Intrygująco brzmi, prawda? Perski jest bogaty w barwne wyrażenia, które będę tu czasem przytaczał. خالی نبند [chāli naband], czyli w wolnym tłumaczeniu “pustego nie pakuj” (chāli – pusty/a/e; naband –  nie zamykaj), tak naprawdę znaczy… no właśnie, co?  Czekam na intuicje, zagadka jest łatwa.